Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), tekrarlayan ve zorlayıcı düşünceler (obsesyonlar) ile bu düşünceleri azaltmak veya tamamen ortadan kaldırmak amacıyla yapılan yineleyici davranışlar (kompulsiyonlar) ile karakterize edilen bir psikolojik sağlık durumudur. Bu düşünceler ve davranışlar bireyin günlük yaşamını önemli ölçüde etkileyebilir ve rahatsız edici olabilir.
OKB’nin Belirtileri Nelerdir?
Obsesyonlar: Kişinin istemeden zihnine gelen, kaygı yaratan, rahatsız edici düşünceler, imgeler veya dürtülerdir. Örneğin:
Kirlenme, mikrop kapma, hastalanma korkusu
Şüphe ve belirsizlik düşünceleri (bir şeyleri kaybetme veya unutma korkusu)
Düzen ve simetri arzusu
Cinsellik, şiddet ve dini konularda istenmeyen, yasak veya tabu düşünceler
Zarar verme korkusu
Kompulsiyonlar: Obsesyonların yarattığı kaygıyı azaltmak amacıyla yapılan tekrarlayıcı davranışlar veya zihinsel eylemlerdir. Örneğin:
Aşırı temizlik veya yıkama
Kontrol etme (kapıların kilitli olup olmadığını, cihazların kapalı olup olmadığını tekrar tekrar kontrol etme)
Sayma, düzenleme veya simetri sağlama
Tekrarlayıcı söylemler
OKB’nin Nedenleri Nelerdir?
OKB’nin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, biyolojik, genetik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonu ile ortaya çıkabileceği düşünülmektedir. Beyindeki kimyasal dengesizlikler, ailede OKB öyküsünün bulunması ve stresli yaşam olayları bu bozukluğun gelişiminde rol oynayabilir.
OKB’nin Tedavisi
OKB psikoterapi ve/veya ilaç ile tedavi edilebilmektedir.
Psikoterapi: OKB tedavisinde en etkili psikoterapi yöntemi Bilişsel Davranışçı Terapidir. Bu terapi yöntemi bireyi obsesyonlarıyla yüzleştirerek ve kompulsiyonlardan kaçınmayı öğreterek çalışır. Bu terapi yöntemi kompulsiyon olmaksızın kaygının kontrol edebileceğini öğretir. En yaygın tekniklerinden biri Maruz Bırakma ve Tepki Önleme yöntemidir. Bu yöntem en çok korktuğunuz şeyler ile dereceli olarak karşılaşmanıza yardım eder ve kompulsiyonlarınız olmaksızın korkularınızı yenebileceğinize olan güveniniz oluşana kadar devam eder.
İlaç tedavileri: Antidepresanlar, özellikle seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI’lar), OKB semptomlarının azalmasında etkili olabilir. Bazen bunlara antipsikotik ve anksiyolitik ilaçlar eklenebilir. Psikiyatristler tarafından reçete edilen bu ilaçlar, beynin kimyasal dengesini düzenlemeye yardımcı olur.
Ne Zaman Yardım Almalısınız?
Eğer siz veya bir yakınınız yukarıda belirtilen OKB belirtilerini yaşıyorsanız bir uzmandan yardım almanız önemlidir. OKB tedavi edilebilir bir durumdur ve doğru destekle yeniden sağlıklı ve dengeli bir yaşama kavuşabilirsiniz.
Bana Ulaşın
OKB tedavisi için profesyonel destek almak için benimle iletişime geçebilirsiniz. Size uygun tedavi yöntemleri ile yanınızda olacağım. Randevu almak veya daha fazla bilgi edinmek için lütfen buraya tıklayarak bana ulaşın.
Kaynaklar
National Institute of Mental Health. (NIMH). (2022). Obsessive-Compulsive Disorder (OCD).
Beck Institute for Cognitive Behavior Therapy. Cognitive Behavior Therapy (CBT).
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)